Posts

Showing posts from 2019

Taksi xidməti barədə tələblər (sərnişinlər və sürücülər üçün faydalı)

Image
Bu yazımızda yaxşı və ya pis olmasına münasibət bildirməyərək ölkədə taksi fəaliyyətinin genişlənməsi səbəbindən taksilər üçün qanunvericiliyin mövqeyini diqqətə çatdıracağıq. Mıvzu çərçivəsində bu fəaliyyətlə məşğul olanlar üçün hazırki tələbləri də qeyd edəcəyik ki, faktiki qüsurlar aradan qaldırılsın.Əvvəla onu qeyd edək ki, taksi fəaliyyətini həyata keçirən şəxslər üçün başlıca tələb həm özlərinə, həm də avtomobilə dair sənədlərin qaydasında olmasıdır. Sözsüz ki, bu sənədlərin sərnişinə birbaşa təsiri olmasa da, sifariş zamanı avtomobilin saxlanılmasında vaxt itkisinə təsir edəcək hallardır. Bununla yanaşı avtomobilin icbari qaydada olduğunun dəqiqləşdirilməsi də məqsədəuyğun sayılır. Çünkü heç kəs qəzanın nə vaxt olacağını bilmədiyi üçün onun fəsadlarından da xəbərdar deyil. Taksilərdə zəruri sənədlərlə yanaşı dərman qutusu və yanğın söndürmə balonunun da olması tələb edilən hallardan sayılır. Taksi minik avtomobilləri “Taksi” tanınma nişanları ilə avtomobilin damında müvafiq fənə…

Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi ilə bağlı müavinət hesablanması

Image
Mövzuya başlamazdan əvvəl qeyd edək ki, əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirən şəxslər 6 ay sosial sığorta stajı (sosial sığorta haqqını ödədikdə bu staj yaranır) olduqda əmək qabiliyyətini itirməsi ilə əlaqədar müavinət ala bilər.
Əmək qabiliyyətini itirən işçiyə ilk 14 gün üçün müavinəti işəgötürənin, qalan günləri isə sosial sığorta hesabına ödənilir.
Onu da qeyd edək ki, bu müavinət xəstəlik vərəqəsi olmadan ödənilmir. Vərəqə itərsə, dublikatı əsasında ödənilə bilər.
İş ili üzrə müəyyən olunmuş növbəti əsas və ya əlavə məzuniyyət zamanı işçi xəstəlik və ya zədə nəticəsində əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirərsə, iş günlərinə düşən xəstəlik  ya zədə üçün ona müavinət ödəniləcək.
Müavinət işçinin qazancına (əmək haqqı, əlavələr, mükafatlar) əsasən hesablanır. Müavinət əmək qabiliyyətini itirdiyi aydan etibarən əvvəlki son 12 aylıq qazancı üzrə hesablanır. Bu zaman 1 iş gününə düşən orta gündəlik qazanc aşağıdakı kimi tapılır:
- əmək qabiliyyətini itirdiyi aydan etibarən son 12 ayın qaza…

Əmək müqaviləsinə xitam zamanı nələri bilməliyik? (Silsilə yazı)

Image
Bu yazımızı əmək müqaviləsi ilə çalışanlar üçün maarifləndirici və əhəmiyyətli bir mövzuya həsr etdik. Təbii bir haldır ki, işçi heç də işlədiyi müəssisəyə ömürlük bağlı deyildir. Bu səbəbdən də istər-istəməz hər bir işçinin qarşılaşacağı məqamlardan biri də onunla bağlanmış müqaviləyə xitam verilməsidir.
Bu yazıda əmək müqaviləsinə hansı hallarda xitam verilə biləcəyini və xitam zamanı işçinin hüquqlarını ətraflı izah edəcəyik.
Əmək müqaviləsinə xitamın bir neçə əsası mövcuddur ki, birinci hal tərəflərdən birinin təşəbbüsüdür. Bu halda ya işçi, ya da işəgötürən müqaviləyə xitam verə bilər. İşçi tərəfindən əmək müqaviləsinə xitam verilməsi üçün onun 1 təqvim ayı əvvəlcədən işəgötürənə yazılı ərizə ilə müraciəti olmalı və ərizədə müqaviləyə xitam veriləcəyi gün göstərilməlidir. İşçi 1 ay ərzində fikrini dəyişdikdə xəbərdarlıq müddəti bitənə kimi yeni ərizə ilə əvvəlki ərizəsindən imtina edə bilər. Əgər işəgötürən işçinin birinci ərizəsi üzrə yeni işçi götürübsə və bu barədə işçiyə yaz…

Peşə təhsili ilə əlaqədar istehsalatda təcrübə müqaviləsinin forması barədə

Image
Bu yazımızda Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilmiş istehsalatda təcrübə müqaviləsinin forması barədə izah verməyə çalışacağıq.
Əvvəla onu qeyd edək ki, bu forma heç də bütün müəssisələrdə bağlanan təcrübə müqavilələrinə aid edilmir. Bu forma "Peşə təhsili haqqında" qanunun tətbiqi ilə əlaqədar verilmiş fərmanın icrası zərurətindən irəli gəlir.
Adıçəkilən qanuna görə peşə təhsili müəssisəsi hüquqi şəxsdir, maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətini bu Qanunun tələbləri nəzərə alınmaqla sərbəst həyata keçirir, banklarda hesablaşma və digər hesabları vardır.
Peşə təhsili müəssisəsi əmək bazarının tələbatına uyğun olaraq, ümumi orta təhsil və tam orta təhsil bazasında müxtəlif peşələr üzrə ixtisaslı kadrların hazırlanmasını təmin edir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, bu müəssisələr təhsilalanların peşəkarlıq səviyyəsinin artırılması məqsədilə iş yerlərində təcrübə proqramlarının həyata keçirilməsini təmin edə bilər. Bu təcrübə proqramı isə hazırda təsdiqlənmiş üçtərəfli müqavilə ilə …

Aqrar sığorta növü nədir?

Image
Bu yazımızda 19.08.2019-cu il tarixdən qüvvəyə minmiş "Aqrar sığorta haqqında" qanundan irəli gələrək başlıca məsələlərin qısa izahını təqdim edəcəyik.
Qanuna əsasən aşağıda göstərilmiş predmetlər sığortalanacaq:
- kənd təsərrüfarı bitkiləri və bitkiçilik məhsulları (çoxillik əkmələr və onların məhsulu daxil olmaqla)
- kənd təsərrüfatı heyvanları və kənd təsərrüfatı məqsədilə yetişdirilən heyvanlar,
- akvakultura məhsulu. (akvakultura yolu ilə balıq və digər su bioresurslarından əldə olunmuş, emal edilmiş və istehlaka yönəldilən akvakultura obyektləri)
Qanuna əsasən istehsalı, emalı, idxalı və dövriyyəsi qadağan edilən kənd təsərrüfatı məhsulları, habelə karantin və məhdudiyyət tədbirləri tətbiq edilən ərazidəki və ya xəstə kənd təsərrüfatı heyvanları və akvakultura məhsulları üzrə sığorta təminatı verilə bilməz. Qeyd etmək lazımdır ki, bu sığorta növü ilə aşağıda göstərilən hallar nəticəsində dəyən zərərə görə sığorta təminatı veriləcək:
- təbii fəlakətlər;
- yanğın…

2020-ci ildən əmək haqqının hesablanma qaydası

Image
Bu yazımızda hər il olduğu kimi ənənəvi olaraq əvvəlcədən növbəti il üzrə əmək haqqından tutulmalar barədə məlumat verəcəyik. 2020-ci ildən tətbiqinə başlanması nəzərdə tutulan icbari tibbi sığorta ilə əlaqədar əmək haqqından digər tutulmalarla yanaşı icbari tibbi sığorta haqqı da tutulacaq.
Beləliklə 2020-ci ildən əmək haqqından tutulmalar aşağıdakı kimi olacaq.
- gəlir vergisi
- məcburi dövlət sosial sığorta haqqı
- işsizlikdən sığorta haqqı
- icbari tibbi sığorta haqqı İcbari tibbi sığorta  üzrə sığorta haqqı məbləğləri aşağıdakı kimi hesablanacaq:
- Dövlət sektoru və neft-qaz sahəsində əmək müqaviləsi əsasında çalışan şəxslərin əmək haqqının 2%-i məbləğində
- sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən fiziki şəxslər, özəl sektorda çalışanlar, mülki-hüquqi müqavilə əsasında çalışanların əmək haqqından aylıq 10 AZN, illik 120 AZN məbləğində
Qeyd edək ki, özəl sektor üzrə sığorta haqqının tutulması müqavilə şərtlərinə görə birdəfəlik və ya hissəvi nəzərdə tutula bilər. Dövlət sektoru və nef-qa…

Lombardlara nəzarət necə olacaq?

Image
Bu yazıda qəbulu gözlənilən "Lombardlar haqqında" qanundan irəli gələrək lombardların yeni fəaliyyət istiqamətləri və lombard olmaq üçün tələbləri qeyd edəcəyik.
Həftənin ən azı beş günü, hər gün dörd saatdan az olmamaqla və  08:00-20:00 saat aralığında fəaliyyət göstərəcək lombardlar bu fəaliyyəti həyata keçirmək üçün hüququ şəxs olaraq maliyyə bazarlarına nəzarət orqanından müddətsiz lisenziya almalı olacaq. Lombard fiziki şəxs deyil, hüquqi şəxs kimi fəaliyyət göstərəcək və maliyyə bazarlarına nəzarət orqanı tərəfindən müəyyən edilən minimum nizamnamə kapitalına malik olacaq.
Nizamnamə kapitalı isə lombardın ləğvi halında onun öhdəliklərinə təmin edilməsinə köməklik edəcək.
Lombard girov qoyulmuş və ya saxlamaya qəbul edilmiş əşyaları yalnız özündə və ya müqavilə əsasında Azərbaycan Respublikasının ərazisində fəaliyyət göstərən banklarda və xarici bankların yerli filiallarında saxlaya biləcək. Lombarda girova və ya saxlamaya qoyulmuş əşyalar ilkin qiymətləndiriləcək. Qiy…

Yaşayış yerində qeydiyyata düşmədikdə cərimələnməmək üçün oxuyun...

Image
İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 563.1-ci maddəsinə görə  vətəndaş yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyatdan keçməməsinə, yaxud qeydiyyata alma və qeydiyyatdan çıxma qaydalarına əməl etməməsinə görə xəbərdarlıq edilir və ya otuz manat məbləğində cərimə edilir.
Mövzu çərçivəsində bu xəbərdarlıq və ya cərimədən azad olunmaq üçün qanuni proseduru izah etməyə çalışacağıq.
Şəxsin yaşayış yeri onun mülkiyyətçi kimi icarə və kirayə müqaviləsi üzrə, yaxud Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş digər əsaslarla daimi və ya daha çox yaşadığı ev, mənzil, xidməti yaşayış sahəsi, yataqxana, qoca və əlil evləri, sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün internat evləri, xüsusi təhsil müəssisələri və digər bu kimi yaşayış yerlərdir.
Şəxsin olduğu yer isə onun yuxarıda göstərilən yaşayış yeri sayılmayan, müvəqqəti yaşadığı mehmanxana, sanatoriya, istirahət evi, pansionat, kempinq, turist bazası, xəstəxana və digər belə ictimai yerlər, habelə yaşayış binası (özünün, qohumunun, t…

Lisenziyaları necə və hansı rüsumla almaq olar?

Image
Mülki Məcəllənin 44.2-ci maddəsinə görə kommersiya hüquqi şəxsləri qanunla qadağan edilməyən istənilən fəaliyyət növlərini həyata keçirmək üçün zəruri mülki hüquqlara malik ola və mülki vəzifələr daşıya bilərlər. Siyahısı qanunvericiliklə müəyyənləşdirilən ayrı-ayrı fəaliyyət növləri ilə hüquqi şəxslər yalnız xüsusi icazə (lisenziya) əsasında məşğul ola bilərlər. Göründüyü kimi bəzi fəaliyyət növləri ilə məşğul olmaq istəyən şirkətlər mütləq həmin fəaliyyətə dair nəzərdə tutulmuş razılığı mütləq əldə etməlidir. Bu yazıda qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş bəzi lisenziyaların alınması ilə bağlı hüquqi prosedurlardan bəhs edəcəyik.
Mövzuya keçməzdən əvvəl xatırladaq ki, lisenziyalar yalnız onu alan şəxsə məxsus olur və digər şəxsə verilmir. Lisenziya almış şəxs tək Bakı şəhərində və ya həm Bakı şəhəri, həm də bütün ölkə ərazisində fəaliyyət göstərəcəksə, dövlət rüsumu məbləği tam ödənilir. Bəzi fəaliyyət növləri istisna olmaqla, lisenziya müddətsiz verilir. Lisenziyanın yenidən rəsmiləş…

Konstitusiya Məhkəməsinin vacib qərarları

Image
Bu yazıda Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin bəzi təcrübi əhəmiyyəti olan qərarlarından bəhs edəcəyik. Mövzuya keçməzdən əvvəl qeyd edək ki, Konstitusiya Məhkəməsi 9 hakimdən ibarətdir. Məhkəmə sistemində yuxarı instansiya kimi çıxış etmir. Daha dəqiq desək, heç də bütün işlərdə Ali Məhkəmənin qərarından Konstitusiya Məhkəməsinə şikayət etmək mümkün deyil. Sadəcə olaraq Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasında göstərilmiş normaların pozulması ilə qəbul edilmiş qərarlardan şikayət etmək mümkündür.
Konstitusiya Məhkəməsinin qərarı normativ xarakterli aktdır. Belə ki, bu qərar müəyyən subyektlər üçün məcburi xarakter daşıyır, lakin riayət olunmamasına görə məsuliyyət müəyyən etmir.
Anqlo-sakson hüquq sistemindən fərqli olaraq Azərbaycanda tətbiq edilən roman-german hüquq sistemində presedent olmasa da, Ali Məhkəmənin və Konstitusiya Məhkəməsinin Plenum qərarları məhkəmə təcrübəsinin formalaşdırılması üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir. Məhkəmələrdə də həmin təcrübələrdən geniş …

İcbari növlər üzrə sığorta məbləğləri

Image
Hadisə qaçınılmaz olduğu kimi hadisədən sığortalanma da qaçınılmaz olmalıdır. Bu əsasla da heç kim sığortalanmayıb ifadəsini asanlıqla dəyişmək mümkündür.
Bu yazıda bəzi icbari sığorta növləri üzrə baş verəcək hadisələr zamanı zərərçəkmiş şəxslərin ala biləcəyi sığorta məbləğlərindən bəhs edəcəyik.
- Hamıya icbari avtomobil sığortası adıyla tanış olan və əslində heç də avtomobilin deyil, avtomobili qanuni əsaslarla idarə edən şəxsin mülki məsuliyyətini, yəni başqalarına vuracağı zərəri kompensasiya edən bu sığorta növünə görə zərərçəkmişin əmlakına dəymiş zərərə maksimum 5000 manat məbləğində sığorta ödənişi verilir. Hadisə zamanı zərərçəkmişin ölümü halında isə ailə üzvlərinə 5000 manat məbləğində birdəfəlik sığorta ödənişi edilir.
- Bakı şəhərində 25000, Gəncə, Sumqayıt və Naxçıvanda 20000, digər ərazidə yerləşən yaşayış evi və mənzillərə görə 15000 manat məbləğində maksimum sığorta ödənişi nəzərdə tutan daşınmaz əmlakın icbari sığortası növü üzrə qeyri-yaşayış sahələri əmlakın rea…

Hüquq pozuntuları və səlahiyyətli qurumlar (silsilə yazı)

Image
Bu yazımızda qanunvericiliyin mövqeyinə və səlahiyyətli orqanların həyata keçirdiyi hüquqi tədbirlərə istinad edərək hüquq pozuntuları və həmin pozuntulara baxmaq səlahiyyəti olan qurumlar barədə məlumat verməyə çalışacağıq. Əvvəla daha çox rastlaşdığımız hallardan biri kimi ictimai yerlərdə və ya yaşayış evlərində gecə saat 24-dən səhər 7-yə kimi səs-küy salmağa, mahnı oxumağa, gur səslə mahnı oxutmağa görə Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət edə bilərsiniz. Oğurluq, soyğunçuluq, quldurluq, döymə, sağlamlığa xəsarət yetirmə, avtoqəza hallarında da Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət etməlisiniz. Xidmət göstərən, məhsul satan şəxslərin keyfiyyətsiz xidmət göstərməsi və ya məhsul satmasına görə, həmçinin haqsız rəqabətə və ya inhisarçılığa yol verilməsinə görə İqtisadiyyat Nazirliyinə müraciət edə bilərsiniz. Heyvan kəsim yerlərindən kənarda kəsimlərin aparılması, qida məhsullarının sanitar qaydalara zidd olaraq hazırlanması hallarında Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə müraciət edə bilərsin…

Mediasiya haqqında qanunla gözlənilən yeniliklər

Image
Mediasiyanın mahiyyəti barədə əvvəlki yazılarımızda izah etdiyimiz üçün bu yazıda birbaşa olaraq 29 mart 2019-cu il tarixli qanunun məzmunundan irəli gələrək bəzi halları izah etməyə çalışacağıq.
Əvvəlki yazı üçün http://huquqblogu.blogspot.com/2018/05/mediasiya-bard.html

Yeni qanuna görə hər bir mülki, iqtisadi, əmək və inzibati mübahisələr mediatorun iştirakı ilə baxıla biləcək. Bununla məhkəmə işlərinin azaldılması, məhkəməyədək mərhələdə barışıq prosesinin daha sistemli şəkildə tənzimlənməsinin şahidi ola biləcəyik.
Hazırda məcburetmə olmasa da, 2020-ci il iyunun 1-dən etibarən mülki, iqtisadi və əmək mübahisələri (inzibati istisna olmaqla) mediator tərəfindən baxılmadan birbaşa məhkəməyə yönəltmək mümkün olmayacaq.
Qanuna görə mediatorlar məhkəmələrin inzibati binalarında ərazi üzrə yerləşən mediatorların siyahıları olan məlumat lövhələri yerləşdiriləcək. Qapalı keçiriləcəyi müəyyən edilən mediasiya prosesi üzrə mediatorun xərcini ödəyən tərəfin məhkəməyə dövlət rüsumunu ödəməkd…

Məhkəmə sistemində nəzərdə tutulan yeni islahatlar (fərmandan irəli gələrək)

Image
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 03.04.2019-cu il tarixli fərmanı ilə məhkəmə-hüquq sistemində islahatların dərinləşdirilməsi istiqamətində mütərəqqi və yeni bir mərhələyə başlandığını demək mümkündür. Belə ki, fərman özündə bir neçə istiqaməti əks etdirdiyindən həmin istiqamətlərdə inkişafın şahidi olacağımız aşkardır. Bu yazımızda fərmanda nəzərdə tutulmuş və bundan irəli gələn islahatların izahını verməyə çalışacağıq. Əvvəla onu qeyd edək ki, fərman məhkəmələrlə bağlı neqativ halların aradan qaldırılmasınə, məhkəməyə müraciət imkanlarının asanlaşdırılmasını, məhkəmə qərarlarının tam və vaxtında icrasını təmin edən tədbirlər görülməsini özündə əks etdirir. Fərmandan irəli gələrək: - Cəza siyasətinin humanistləşdirilməsinin şahidi ola bilərik. - Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədar məsələlərə (vergi, gömrük ödənişləri, məcburi dövlət sosial sığorta ödəmələri barədə mübahisələr daxil olmaqla) baxılması üçün yeni ixtisaslaşmış məhkəmə yaradılacaq. - Anqlo-sakson hüquq sistemi ölkə…

İcbari (məcburi) sığorta növləri hansılardır?

Image
Bu yazımızda hal-hazırda Azərbaycan Respublikasında tətbiq edilən və icbari qaydada həyata keçirilən sığorta növləri barədə qısa izah verməyə çalışacağıq. Mövzuya keçməzdən əvvəl qeyd etməyi zəruri hesab edirik ki, müvafiq sığorta növlərinin edilməsi tələb edilən şəxslərin bu sığorta növünü etməməsi İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 469-cu maddəsi ilə müəyyən edilmiş cərimə ilə nəticələnəcəkdir. Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə görə aşağıdakı sığorta növlərinin tətbiqi icbari qaydada nəzərdə tutulmuşdur. - Avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortas. Bu sığorta növü hər bir avtonəqliyyat vasitəsi sahibi üçün məcburidir. Bu sığorta növü sürücülərin yol-hərəkəti qaydalarını pozması zamanı üçüncü şəxslərin (ailə üzvləri istisna olmaqla) sağlamlığı və əmlakına vurulan zərərin əvəzinin ödənilməsi məqsədilə tətbiq edilir. - Daşınmaz əmlakın icbari sığortası. Bu sığorta növü hər bir daşınmaz əmlak sahibi üçün məcburidir. Qanunla nəzərdə tutulmuş hadisələr nə…

Ünvanlı dövlət sosial yardımı alanların icbari əmlak sığortası barədə

Image
Bu yazımızda ünvanlı dövlət sosial yardımı almaq hüququ olan şəxslər və həmin şəxslərin yaşayış evləri və ya mənzillərinin icbari sığortası barədə izahlar verməyə çalışmışıq. Məlum olduğu kimi ünvanlı dövlət sosial yardımının təyin edilməsi məqsədilə 2019-cu il üçün ehtiyac meyarının həddi 143 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda xatırlatmaq yerinə düşərdi ki, 2019-cu il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 180 manat, əmək qabiliyyətli (15 yaşından yuxarı olan şəxslər) əhali üçün 191 manat, pensiyaçılar üçün 149 manat, uşaqlar üçün isə 160 manat məbləğində müəyyən edilmişdir.
Mövzu çərçivəsində qeyd etmək zəruridir ki, sosial yardım almaq hüququna orta aylıq gəliri onlardan asılı olmayan səbəblərdən hər bir ailə üzvü üçün ehtiyac meyarının məcmusundan aşağı olan aztəminatlı ailələr malikdirlər. Daha dəqiq desək sosial yardımın məbləği ailənin orta aylıq gəliri ilə hər bir ailə üzvü üçün ehtiyac meyarının məcmusu arasında yaranan fərq məbləğində hesablanır. Ünvanlı dövlət sosial y…

Problemli kreditlərlə bağlı yeniliklər...

Image
28.02.2019-cu il tarixdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən problemli kreditlər məsələsinin həllinə dövlət dəstəyini təmin etmək məqsədilə verilmiş yeni fərman fiziki şəxslərin xarici valyutada olan kreditləri ilə bağlı üzləşdikləri maliyyə itkisini də aradan qaldırmış olacaq. Verilmiş bu fərman həmçinin əhalinin layiqli həyat səviyyəsinin təmin edilməsinin dövlətin prioritetlərindən olmasına daha bir bariz sübutdur. Fərmandan irəli gələrək aşağıdakıları qeyd edə bilərik: 1. Fiziki şəxslərin 10 min USD məbləğədək xarici valyutada olan əsas kredit borclarının devalvasiya ilə bağlı manatla artmış hissəsi 28.02.2019-cu ildə Mərkəzi Bankın məzənnəsinə uyğun olaraq qiymətləndirilərək (1 USD-1.7 AZN) dövlət büdcəsinin hesabına ödəniləcək. 1.1. 21.02.2015-ci ilədək olan əsas kredit borcu olanlarla bağlı 1 USD məbləğə 0.25 AZN (yəni 0.15 USD) hissə dövlət büdcəsinin hesabına ödəniləcək. Misal: Şəxsin 1-ci devalasiyayadək 100 USD məbləğində əsas krediti üzrə borcu olub. Bu köhnə məzənn…

Yol-nəqliyyat hadisəsi zamanı zərər 5000 manatdan çox olarsa...

Image
Avtomobil sahibərinin mülki-məsuliyyətinin icbari sığortası ilə əlaqədar məlum olduğu kimi üçüncü şəxslərin əmlakına dəymiş zərərə görə sığorta şirkətinin maksimal öhdəliyi bir hadisədə 5000 manat məbləğindədir. Bu məbləğin alınması bir avtomobilin zərəri halında adi qaydada hesablana bilsə də, hadisə zamanı sığorta olunan şəxsin təqsiri nəticəsində 2 və daha artıq şəxsə zərər dəydikdə bu hesablanma fərqli olur. Belə ki, hadisə zamanı üçüncü şəxslərin əmlakına dəymiş zərərin məbləği 5000 manatı aşmadıqda zərər adi qaydada ödənilir. Zərər 5000 manatdan çox olduqda isə hesablama mütənasiblik nəzərə alınmaqla həyata keçirilir. Misal: Hadisə zamanı avtomobil həm digər 2 avtomobilə dəymiş, həm də yol kənarındakı kafeyə çırpılmışdır. Bu zaman məbləğlər 1 avtomobilə görə 2000, digərinə görə 2000, kafeyə görə isə 2000 manatdır. Zərər aşağıdakı kimi hesablanacaq. 2000+2000+2000=6000 5000 manatı 6000 manat zərərə uyğun olaraq mütənasiblik əmsalı əldə etmək üçün bölürük. 5000/6000=0.83333 Daha …

Hadisə zamanı iki tərəf də təqsirli olarsa...

Image
Baş verən yol-nəqliyyat hadisələrindən hadisə zamanı iki tərəfin və ya zəncirvari qəzalar vaxtı bir neçə sürücünün hadisənin baş verməsində təqsirli olduğu hadisələrlə də rastlaşmaq mümkündür. Bu isə mütləq dəqiq surətdə tənzimlənməli hallardır. Sığorta şirkətləri tərəfindən hadisənin baş verməsində iki tərəfin də təqsiri müəyyən edildiyi hallarda sığorta ödənişinin verilməsi aşağıdakı qaydada həyata keçirilir: a) Hadisə 2 sığortalı sürücünün iştirakı ilə baş verdikdə - Sığorta şirkətində icbari qaydada sığorta olunan şəxs (A) B sürücü ilə toqquşur. Hadisədə hər ikisinin təqsiri rəsmiləşdirilir. B sürücü A-nın sığorta şirkətindən hadisədə təqsirinin dərəcəsinə mütənasib qaydada sığorta ödənişini alır. Belə ki, B-nin avtomobilinə 1000 manat məbləğində zərər dəyib və hadisədə yarı təqsirli sayılıbsa, ona 1000 manatın yarısı məbləğində ödəniş ediləcək. A-nın avtomobilinə görə isə B əgər sığortalıdırsa, A sürücü B-nin sığorta şirkətindən yenə öz təqsirinə görə ödəniş ala bilər. Bu halda …

Fiziki şəxsin əmlak vergisi

Image
Bu yazımızda fiziki şəxslərdən tutulan əmlak vergisi barədə qeyd etmək istədik. Vətəndaşlar və qeyri-vətəndaş fiziki şəxslərin xüsusi mülkiyyətində olan və Azərbaycan Respublikasının ərazisində yerləşən tikililəri və ya onların hissələri əmlak vergisinə cəlb olunur.  Fiziki şəxslərin mülkiyyətində olan binaların sahəsinin (yaşayış sahələrinə münasibətdə - onların 30 kvadratmetrdən artıq olan hissəsinin) hər kvadratmetrinə görə aşağıdakı dərəcələr tətbiq olunur (bina Bakı şəhərində yerləşdikdə, həmin dərəcələrə Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyi 0,7-dən aşağı və 1,5-dən yuxarı olmayan